lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
CZERWIEC 2005
nr 6/2005

50-lecie śmierci arcybiskupa Romualda Jałbrzykowskiego

Arcybiskup Romuald JałbrzykowskiDnia 19.06.2005 r. mija 50 lat od śmierci Arcybiskupa Romualda Jałbrzykowskiego, Metropolity Wileńskiego. Zmarł w Białymstoku. Był pierwszym biskupem, który przebywał w Białymstoku na stale. W lipcu 1945 r., kiedy to został wyrzucony ze swej biskupiej stolicy w Wilnie przez komunistyczne władze litewskie, osiadł w mieście nad rzeką Białą. Przez dziesięć lat posługiwał na polskim skrawku Archidiecezji Wileńskiej, wypełniając obowiązek pasterza i nauczyciela, szerząc kult Matki Bożej Ostrobramskiej.

Urodził się 7.02.1876 we wsi Łętowo Dąb w ziemi łomżyńskiej, parafii Kołaki, w diecezji sejneńskiej. Nauki początkowo pobierał w Kołakach. Gimnazjum ukończył w Łomży. W 1893 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Sejnach. W 1898 r. udał się na dalsze studia do Akademii Duchownej w Petersburgu, którą ukończył w 1902 r. ze stopniem magistra teologii. Święcenia kapłańskie przyjął 9.03.1901 r.

Od jesieni 1902 r. był profesorem seminarium duchownego w Sejnach, gdzie wykładał Pismo Święte (w różnych okresach czasu także jęz. łaciński, polski, rosyjski, homiletykę, teologię moralną i patrologię). W 1908 r. został wicerektorem tegoż seminarium. W 1910 r. otrzymał godność kanonika sejneńskiej kapituły katedralnej. W Sejnach prowadził także ożywioną działalność społeczną i narodową.

W czasie I wojny światowej seminarium duchowne zostało przeniesione do Mohylewa nad Dnieprem. Stamtąd ks. Jałbrzykowski przybył do Mińska angażując się w sprawy społeczne i narodowe. Był członkiem w Polskim Komitecie Pomocy Ofiarom Wojny, założył 4 szkoły powszechne i 3 katolickie sklepy spółdzielcze. W 1917 r. powrócił przez Szwecję do Polski i został mianowany proboszczem parafii Radziłowo w pow. szczuczyńskim, i wikariuszem generalnym biskupa sejneńskiego Antoniego Karasia.

Dnia 29.07.1918 został mianowany biskupem pomocniczym diecezji sejneńskiej, konsekrowany 30.11.1918 r. Zamieszkał w Łomży, skąd rządził powierzoną sobie częścią diecezji sejneńskiej, znajdującą się w granicach Polski. Tu zorganizował Kurię Biskupią, seminarium duchowne, wybudował pałac biskupi, założył drukarnię i wydawał pismo "Życie i praca". Zasłynął w czasie wojny 1920 r. stając na czele Społecznego Komitetu obrony Łomży, za co był więziony przez bolszewików. Za zasługi położone na rzecz miasta 7.02.1924 r. został pierwszym honorowym obywatelem miasta Łomży. Bullą papieża Piusa XI z dn. 14.12.1925 r. został mianowany pierwszym biskupem nowoutworzonej diecezji łomżyńskiej. Ingres do katedry odbył 26.01.1926.

Po niespodziewanej śmierci Arcybiskupa J. Cieplaka został przeniesiony do Wilna, na stanowisko Arcybiskupa Metropolity. Ingres do katedry wileńskiej odbył się 8.09.1926 r. Niedługo po objęciu stolicy arcybiskupiej, tj. 2.07.1927 r., przygotował uroczystą koronację obrazu Matki Bożej Miłosierdzia w Ostrej Bramie. W powierzonej sobie największej diecezji Polski starał się o rozwój sieci parafialnej (w 1939 r. było 371 parafii i pracowało 620 kapłanów diecezjalnych i 105 zakonnych), rozwój życia religijnego i moralnego (do 1939 r. zwizytował trzykrotnie wszystkie parafie diecezji i dwa razy wygłosił rekolekcje wielkopostne we wszystkich parafiach Wilna), troszczył się o podniesienie poziomu wykształcenia kleru i rozwój organizacji społecznych i stowarzyszeń katolickich. Zorganizował Kongresy w Wilnie: Eucharystyczny i Maryjny. Zwołał Synod Archidiecezjalny w 1931 r. (pierwszy od 1744 r.) i Synod Prowincjalny w 1939 r. Po wielkiej powodzi w Wilnie w 1931 r. powołał Komitet Ratowania Bazyliki. Założył Drukarnię Archidiecezjalną. Popierał zdecydowanie akcję unijną na Kresach Rzeczypospolitej.

Po zajęciu Wilna przez Litwinów w październiku 1939 r. popadł w ostry konflikt z Litwinami, którzy wcześniej zarzucali już mu działalność polonizacyjną i osłabianie wpływów litewskich. W grudniu 1939 r. rząd litewski zwrócił się z formalną notą do Watykanu o odwołanie Arcybiskupa z Wilna i powołanie na jego miejsce administratora apostolskiego. Po śmierci biskupa pomocniczego Kazimierza Michalkiewicza Stolica Apostolska mianowała 9.07.1940 r. Litwina Mieczysława Reinysa, arcybiskupem tytularnym i sufraganem wileńskim. Po zajęciu Wileńszczyzny przez Niemców Arcybiskup otrzymał od Stolicy Apostolskiej nominację na administratora apostolskiego Archidiecezji Mohylewskiej i diecezji mińskiej (co równało się z powierzeniem mu jednego z największych obszarów administracji kościelnej w Europie).

Spotkanie z dziećmi przy kościele farnym - 22.VI.1952Dnia 22.03.1942 r. abp R. Jałbrzykowski został aresztowany przez gestapo i do lata 1944 r. był internowany w domu Księży Marianów w Mariampolu. Po zajęciu Wilna przez Armię Czerwoną powrócił do stolicy biskupiej, wznawiając działalność seminarium duchownego i Wydziału Teologicznego, organizując życie religijne w nowej sytuacji. W 1945 r. został aresztowany przez władze radzieckie. Po miesięcznym pobycie w więzieniu na Łukiszkach został zwolniony z nakazem opuszczenia granic Litewskiej SRR. W lipcu 1945 r. osiadł na stałe w Białymstoku, organizując tu Kurię Arcybiskupią i seminarium duchowne oraz zarządzając skrawkami Archidiecezji Wileńskiej, które znalazły się w nowych granicach Polski. Zmarł w Białymstoku 19.06.1955 r.

Był odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski "Polonia Restituta" za odbudowę życia polskiego na kresach, Krzyżem Walecznych (1922) za postawę w czasie obrony Łomży przed bolszewikami, a także Krzyżem Złotym Zasługi z Mieczami, przyznanym przez Komendę Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej. Otrzymał także od Rosjan w czasie I wojny światowej Order oficerski św. Jerzego za pomoc jeńcom rosyjskim, przetrzymywanym przez Niemców w Sejnach.

ks. Adam Szot