lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
STYCZEŃ
nr 1/2010

Biskup Aleksander Mościcki

Urodził się 10 czerwca 1898 r. w Tworkowicach w parafii Ciechanowiec. Jego rodzice Józef i Maria z Karpińskich byli rolnikami. Nauki początkowe pobierał w Ciechanowcu, a szkołę średnią ukończył w Wilnie. W jesieni 1918 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Wilnie.

Wilno i Wileńszczyzna były w tym czasie terenem zmagań wojennych i politycznych o przynależność państwową. W listopadzie 1918 r. ustąpili stąd Niemcy, a ze Wschodu ruszyła Armia Czerwona, aby opanować ziemie, które wcześniej należały do państwa Rosyjskiego. Ludność polska utworzyła wówczas Samoobronę Litwy i Białorusi i chwilo opanowała Wilno, które jednak już 5 stycznia 1919 r. zajęli bolszewicy. Wojska polskie odzyskały miasto 19 kwietnia tego roku. W wyniku wojny 1920 r. sowieci latem znowu zajęli Wilno, a po klęsce pod Warszawą 27 sierpnia przekazali Litwie. Po zwycięstwie wojsk polskich nad bolszewickimi w bitwie nad Niemnem i w wyniku dalszej ofensywy i tzw. buntu gen. Żeligowskiego, dnia 9 października wojska polskie zajęły Wilno. W trzy dni później utworzono Litwę Środkową, w której 8 stycznia 1922 r. przeprowadzono wybory do sejmu. Sejm ten 20 lutego podjął uchwałę o włączeniu Ziemi Wileńskiej do Rzeczypospolitej Polskiej, a Sejm Ustawodawczy w Warszawie 6 września 1922 r. przyjął ustawę o objęciu władzy nad Ziemią Wileńską. Tym samym kończył się okres zmian i nastąpiła stabilizacja.

W takich warunkach studiował w Seminarium Wileńskim alumn Mościcki. Od 1921 r. był także studentem na Wydziale Teologicznym wskrzeszonego Uniwersytetu Stefana Batorego. Seminarium ukończył w 1925 r. i 6 czerwca przyjął święcenia kapłańskie. Na pierwszą placówkę został skierowany do Dobrzyniewa, gdzie pracował w charakterze wikariusza tylko dwa miesiące. We wrześniu bowiem otrzymał nominację na notariusza Kurii Biskupiej, która w tym samym roku w jesieni, w związku z podniesieniem Wilna do rangi stolicy arcybiskupstwa, została Kurią Metropolitalną.

W 1928 r. arcybiskup Romuald Jałbrzykowski skierował ks. Mościckiego na studia na Uniwersytecie Poznańskim, gdzie ukończył w 1932 Wydział Prawno-Ekonomiczny ze stopniem magistra ekonomii społecznej i nauk politycznych. W tym samym roku uzyskał magisterium na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego na podstawie pracy na temat „Stosunków gospodarczych w dobrach kapituły Poznańskiej w pierwszej połowie XVI w. (1500-1550)”, napisanej pod kierunkiem ks. prof. Aleksandra Wóycickiego. Skierowany teraz został do pracy społecznej. Został sekretarzem Instytutu Akcji Katolickiej oraz dyrektorem męskich stowarzyszeń katolickich. Działał więc w Chrześcijańskich Związkach Zawodowych i Chrześcijańskich Związkach Rzemieślniczych.

Po wybuchu drugiej wojny światowej pracował duszpastersko w Wilnie. Dnia 3 marca 1942 r. został aresztowany przez Niemców i osadzony w więzieniu na Łukiszkach. W tym dniu, jak wiadomo, zostali uwięzieni profesorowie i alumni Seminarium Duchownego oraz wielu kapłanów z miasta Wilna. Ksiądz Mościcki przebywał w więzieniu do 7 lipca 1942 r. Tego dnia został wywieziony do Wiłkowyszek na Litwie, a 17 października tego roku – do obozu ciężkiej pracy w Szałtupiu koło Kowna. W związku ze zbliżającym się frontem 17 lipca1944 r. udało mu się uciec z obozu i 6 sierpnia wrócił do Wilna.

W jesieni 1944 r., gdy znowu zaczynało działać Seminarium Duchowne w Wilnie, abp Jałbrzykowski mianował ks. Mościckiego profesorem i prefektem seminarium. Wykładał katolicką naukę społeczną i prawo publiczne Kościoła. Po zamknięciu seminarium 20 lutego 1945 r. przez sowieckie władze Litwy abp Jałbrzykowski wysłał ks. Mościckiego z ks. Janem Krassowskim do Białegostoku w celu zorganizowania tej uczelni w nowym miejscu. 22 marca przybył do Białegostoku i razem z ks. dziekanem Aleksandrem Chodyką i ks. prokuratorem Krassowskim szukali najpierw odpowiedniego miejsca w zniszczonym mieście. Gdy władze sowieckie zgodziły się opuścić dom Braci św. Józefa i Franciszka przy ul. Słonimskiej 8 tu przygotowali miejsce na Seminarium. Rozpoczęło ono działać w dniu 8 maja 1945 r. W roku następnym ks. Mościcki został mianowany wicerektorem Seminarium. Do powrotu ks. Michała Sopoćki z Wilna wykładał także jego przedmioty, a mianowicie pedagogikę i katechetykę. Jakiś czas wykładał też ontologię. Oczywiście wykładał też przedmioty ze swojej specjalności.

Dnia 6 lutego 1952 r. papież Pius XII mianował ks. Mościckiego biskupem tytularnym Doary i sufraganem łomżyńskim. Trzeba zaznaczyć, że w Łomży biskupem ordynariuszem był Czesław Falkowski, były rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Po jego śmierci 25 lipca 1969 r. bp Mościcki został wybrany wikariuszem kapitulnym i rządził diecezją do objęcia rządów przez biskupa Mikołaja Sasinowskiego 19 marca 1970 r. Zmarł 25 listopada 1980 r.

ks. Tadeusz Krahel