lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
LISTOPAD
nr 11/2009

Ksiądz profesor Paweł Nowicki

Urodził się 18 I 1888 r. w Wabczu koło Chełmna na Pomorzu w rodzinie Piotra i Rozalii z domu Zaborowskiej. Po ukończeniu gimnazjum klasycznego w Chełmnie wstąpił w 1909 r. do Seminarium Duchownego w Pelplinie. Po trzech latach nauki wyjechał w 1912 r. na dalsze studia teologii i filologii orientalnej do Fryburga Badeńskiego, skąd po 5 semestrach wrócił w 1914 r. do Seminarium Pelplińskiego i 25 III 1915 r. przyjął święcenia kapłańskie. Nastepnie kontynuował studia we Fryburgu i w 1916 r. uzyskał doktorat z filologii orientalnej. po powrocie do diecezji pracował jako duszpasterz w Wabczu i Tczewie, a w latach 1917-1923 jako nauczyciel języków klasycznych oraz polskiego i niemieckiego w Gimnazjum Biskupim w Pelplinie.

W styczniu 1924 r. ks. Nowicki został powołany do pracy na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Wykładał najpierw jako zastępca profesora Pismo Święte Starego Testamentu. W 1928 r. na Uniwersytecie Wileńskim uzyskał doktorat z teologii, a w 1933 habilitował się w zakresie filologii biblijnej na Uniwersytecie Warszawskim. Dalej wykładał jako docent, a od 1934 – profesor nadzwyczajny. Pełnił też funkcję prodziekana Wydziału Teologicznego (1937-1939). Był także kapelanem Sióstr Urszulanek Szarych w ich domu przy ul. Skopówka.

Po wybuchu drugiej wojny światowej i zamknięciu Uniwersytetu Stefana Batorego 15 XII 1939 r. pracował nadal w Seminarium Duchownym i w jego ramach działającym potajemnie Wydziale Teologicznym. Aresztowany został w czasie wykładu 3 III 1942 r. Przebywał razem z innymi profesorami i alumnami najpierw w więzieniu na Łukiszkach. Ówczesny alumn, ks. Władysław Laszuk, napisał, iż do więzienia wziął Pismo Święte. „Przeziębiony w zimnej celi, z szyją owiniętą szalikiem, w futrze, oczy podkrążone, kaszlący: wczytywał się całymi dniami w teksty Starego Testamentu i delikatnie na marginesach robił notatki”. Przed wywózką na roboty do Niemiec, niektórzy klerycy, dzięki strażnikowi litewskiemu, mieli możność wyspowiadania się u ks. prof. Nowickiego. Z więzienia na Łukiszkach wywieziony został 8 VII 1942 r. i do 17 X 1942 r. był internowany w Wiłkowyszkach, skąd wywieziono go do obozu pracy w Szałtupiu w powiecie mariampolskim. Przebywał tam od 17 X 1942 – 13 X 1943 r. Po zwolnieniu wrócił do Wilna i wkrótce zaangażował się w tajne nauczanie. Gdy w jesieni 1944 r. otwarto Seminarium Duchowne wykładał Pismo Święte Starego Testamentu oraz języki biblijne: łacinę, grekę i hebrajski. Po jego zamknięciu 20 II 1945 r. przez władze sowieckie i przeniesieniu do Białegostoku, od 8 V 1945 do kwietnia 1948 r. tu wykładał te same przedmioty oraz Pismo Święte Nowego Testamentu, gdy wykładowca tego przedmiotu, ks. Antoni Cichoński przebywał w łagrach sowieckich (1945-1947). W początkach 1948 r. został odznaczony prałaturą papieską.

W kwietniu 1948 r. ks. Nowicki przeszedł do pracy na Uniwersytecie Warszawskim, a po zlikwidowaniu Wydziału Teologicznego objął wykłady w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Miał katedrę języków biblijnych i prowadził wykłady z języka aramejskiego, syryjskiego, arabskiego, akkadyjskiego, hebrajskiego i greckiego. Przejściowo wykładał Pismo Święte Nowego Testamentu. Przeszedł na emeryturę w 1967 r., ale do roku 1973 prowadził jeszcze wykłady zlecone. Miał wówczas 85 lat. Opracował i opublikował podręczniki i gramatyki aż siedmiu języków starożytnych, biblijnych: akkadyjskiego, arabskiego, aramejskiego, greckiego, hebrajskiego, łacińskiego i syryjskiego. Ostatnia jego książka ukazała się gdy miał 90 lat. Jego podręczniki ks. prof. J. Stępień nazwał „doskonałymi publikacjami najwybitniejszego naszego filologa biblijnego”. Przez cały czas swej pracy w Warszawie był kapelanem w domu generalnym Sióstr Urszulanek Szarych przy ul. Dobrej. Tam 18 VIII 1980 r. zmarł.

Poznałem go w Warszawie w 1973 r., gdy byłem kapelanem Sióstr Urszulanek Szarych na Młocinach. Przyjechał złożyć życzenia z okazji 50-lecia ślubów zakonnych siostry Stanisławy Kosmowskiej, która przed wojną i w czasie wojny była przełożoną w Domu Zakonnym w Wilnie na Sopówce. Pod jej patronatem w tym Domu Zakonnym i kaplicy działo się wiele dobrego i ważnego, m.in. dla konspiracji i ratowania Żydów, zwłaszcza w czasie wojny. Uderzyła mnie w ks. Nowickim wielka kultura i przywiązanie do pewnych manier grzecznościowych. Był wówczas szczupłym staruszkiem, budzącym sympatię i szacunek.

Księża, którzy studiowali w Wilnie i w pierwszych latach po wojnie w Białymstoku, wspominają go jako profesora wymagającego, szanującego swoich słuchaczy, ale i nie znoszącego nieuwagi na swoich wykładach. Wspominają też, jak w czasie jego wykładu w dniu 20 lutego 1945 r. w Wilnie wszedł do sali przedstawiciel władzy sowieckiej, podszedł do katederki, odsunął wykładowcę i ogłosił, że seminarium w Wilnie działa nielegalnie i dlatego musi być zamknięte. Klerycy Litwini niech jadą do Kowna, a Polacy niech wyjeżdżają do Polski. Dlatego Arcybiskup Romuald Jałbrzykowski podjął decyzję o przeniesieniu seminarium do Białegostoku.

ks. Tadeusz Krahel