lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
LISTOPAD
nr 11/2009

Gdy dziecko jest nadpobudliwe

Nadpobudliwość może obejmować jedną lub wszystkie sfery funkcjonowania dziecka: ruchową, poznawczą, emocjonalną.

W sferze ruchowej obserwujemy u dzieci niemożność pozostawania w bezruchu. Podrywając się z miejsca, wymachują rękami, podskakują. Siedząc machają nogami, poruszają palcami rąk. Ciągle zajmują się rzeczami, które znajdują się blisko, kiwają się na krześle itp.

Jeśli chodzi o sferę poznawczą, dziecko ma trudności w skupieniu uwagi, nie potrafi się skoncentrować. Najmniejszy bodziec odrywa je od wykonywanej czynności. Sprawia wrażenie jakby interesowało je kilkanaście rzeczy naraz. Często udziela nieprawidłowych, bo nieprzemyślanych odpowiedzi.

Nadpobudliwość w sferze emocjonalnej wyraża się przede wszystkim w nieopanowanych, nieraz bardzo silnych reakcjach emocjonalnych, wzmożonej ekspresji uczuć, ogromnej wrażliwości na to, co spotyka je ze strony otoczenia. Dziecko nie panuje nad emocjami. Reaguje agresywnie z byle powodu.

W ostatnich czasach często słyszy się wiele na temat tzw. ADHD. Jest to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Dzisiaj, kiedy coraz więcej dzieci demonstruje objawy tego schorzenia w postaci nadruchliwości, zaburzonej uwagi, czy impulsywności. Takich dzieci jest w Polsce około 80 tysięcy – czyli jedno na 100 uczniów w szkołach podstawowych.

Obecnie nadpobudliwość psychoruchową traktuje się jako chorobę, a nie jako efekt złego wychowania. U dzieci z tej grupy jest wyraźna przewaga w układzie nerwowym procesów pobudzania nad hamowaniem. Przyczynami nadpobudliwości od strony biologicznej mogą być różne czynniki uszkadzające ośrodkowy układ nerwowy, zarówno w okresie jego kształtowania się (okres płodowy i około-płodowy), jak i później. Do czynników takich zaliczamy: czynniki uszkadzające komórkę nerwową (alkohol, narkotyki), choroby zakaźne lub inne w czasie ciąży, zatrucia ciąży, niewłaściwe odżywianie się, urazy mechaniczne lub niedotlenienie podczas porodu, poważne choroby lub urazy mechaniczne czaszki w wieku dziecięcym.

Bardzo wiele zależy od tego, w jakim środowisku znajduje się dziecko nadpobudliwe. Na jego funkcjonowanie ma wpływ: atmosfera rodzinna, wymagania najbliższego otoczenia, w tym instytucji, do których dziecko uczęszcza, styl wychowawczy w rodzinie oraz czy są zaspokajane podstawowe potrzeby psychiczne dziecka.

U tych właśnie dzieci dochodzi do nieprawidłowego kształtowania się osobowości, któremu mogą rodzice zapobiec poprzez właściwe oddziaływanie. Ważnym czynnikiem w wychowaniu dziecka nadpobudliwego jest umiejętne wypełnianie jego czasu wolnego. Nie mogą rodzice wymagać od niego, aby się tylko uczyło, nawet, jeżeli ma trudności. Nie można stale organizować mu zajęć – musi mieć również swobodę wyboru działania. Kontrola rodzica powinna polegać nie na ciągłym strofowaniu, korygowaniu lub krytykowaniu dziecka, lecz na wkroczeniu w zabawę wtedy, gdy rodzic widzi, że staje się ona chaotyczna, bezmyślna. Trzeba podsunąć dziecku jakieś zajęcie, które je uspokoi i wewnętrznie zorganizuje. Dalsza ingerencja rodzica jest potrzebna tylko w tym wypadku, gdy dziecko zniechęca się lub ma jakieś trudności.

Dzieci nadpobudliwe są bardzo wrażliwe na stosunek do nich. Nadmierna krytyka, żartowanie, często stają się przyczyną zaburzenia ich równowagi emocjonalnej. Łatwo się wtedy obrażają, są kłótliwe, popadają w konflikty z kolegami. Dobrze jest wtedy oszczędzić im tego rodzaju doznań włączając je w odpowiednie grupy koleżeńskie.

Dzieci tych nie należy też obarczać zadaniami zbyt trudnymi oraz wieloma obowiązkami jednocześnie. Należy stopniować zarówno trudności, jak i zakres działania, w miarę możliwości nie dopuszczać do niepowodzeń, które mogą przekreślić to, co dotychczas zostało uzyskane właściwym postępowaniem. Lepiej jest czasami fragment jakiejś pracy wykonać za dziecko, aby mogło w spokoju pracę kontynuować.

W bogatej literaturze na temat nadpobudliwości dziecka spotyka się różne rady, które mają pomóc rodzicom w wychowaniu takiego dziecka. Oto przykład uwrażliwienia rodzica na takie dziecko. 10 próśb nadpobudliwego dziecka: 1) Pomóż mi skupić się na jednej czynności; 2) Chcę wiedzieć, co się zdarzy za chwilę; 3) Poczekaj na mnie, pozwól mi się zastanowić; 4) Jestem w kropce, nie potrafię tego zrobić, pokaż mi wyjście z tej sytuacji; 5) Chciałbym od razu wiedzieć, czy to, co robię, jest zrobione dobrze; 6) Dawaj mi tylko jedno polecenie naraz; 7) Przypomnij mi, żebym się zatrzymał i pomyślał; 8) Dawaj mi małe zadania do wykonania, kiedy cel jest daleko, gubię się; 9) Chwal mnie choć raz dziennie, bardzo tego potrzebuję; 10) Wiem, że potrafię być męczący, ale czuję, że rosnę, kiedy okazujesz mi, jak mnie kochasz!

ks. Adam Skreczko