lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
LIPIEC 2009
nr 7/2009

Ksiądz Jan Ellert

Urodził się 23 IV 1893 roku w Białymstoku w rodzinie robotniczej Jana i Aleksandry z Sawickich. Po ukończeniu gimnazjum w Białymstoku wstąpił w 1911 roku do Seminarium Duchownego w Wilnie, skąd w 1914 r. został wysłany na studia do Akademii Duchownej w Petersburgu. Tam 5 III 1916 roku przyjął święcenia kapłańskie. Z Akademii wrócił w 1918 roku ze stopniem kandydata prawa kanonicznego i został skierowany do pracy w charakterze wikariusza w parafii Dolistów, gdzie pracował do czerwca 1920 roku. Przez kilka miesięcy przebywał u swego stryja, ks. Juliana Alojzego Ellerta, proboszcza parafii św. Jana w Wilnie. Od jesieni natomiast 1920 roku był prefektem gimnazjum żeńskiego w Białymstoku. Po dwóch latach został powołany na stanowisko notariusza Kurii Biskupiej i prefekta w gimnazjum męskim w Wilnie. W latach 1925-1926 studiował w Rzymie, skąd wrócił ze stopniem doktora prawa kanonicznego. Został zatrudniony w Seminarium Duchownym (uczył łaciny) i w sądzie arcybiskupim. Przez jakiś czas wykładał prawo kanoniczne na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego.

W 1933 roku został ojcem duchownym alumnów w seminarium i na tym stanowisku trwał do wojny. W 1935 roku abp Romuald Jałbrzykowski podniósł go do godności kanonika gremialnego Kapituły Bazyliki Metropolitalnej Wileńskiej. Dnia 3 III 1942 roku został aresztowany przez Niemców razem z innymi profesorami Seminarium Duchownego i Wydziału Teologicznego oraz alumnami. W więzieniu na Łukiszkach przebywał do 7 VII 1942 roku. Tego dnia wywieziono go do Wiłkowyszek, gdzie był internowany do 17 października tego roku. Stąd przewieziono do obozu pracy w Szałtupiu. Tu pracował przy kopaniu i suszeniu torfu oraz przygotowywaniu nowych terenów uprawnych. Pod koniec 1943 roku przy tych pracach złamał nogę. Odtąd kulejąc musiał pracować w kuchni. 10 V 1944 roku zawieziono go do szpitala więziennego w Kownie, a następnie do szpitala więziennego na Łukiszkach, gdzie operowano mu złamaną nogę. Zwolniono 23 VI 1944 roku na okres trzech miesięcy pod warunkiem meldowania się co dwa tygodnie na gestapo i niewyjeżdżania z Wilna, które wkrótce zostało zajęte przez wojska sowieckie.

Gdy 1 X 1944 roku Seminarium wznowiło pracę stanął na powierzonym sobie stanowisku. Po zamknięciu Seminarium przez władze sowieckie w lutym 1945 roku prosił abp. Jałbrzykowskiego o urlop, gdyż miał nadwątlone zdrowie przez więzienia i obozy. Pozostał w Wilnie po wyjeździe profesorów i alumnów seminarium do Białegostoku. Duszpasterzował w katedrze, a mieszkał przy ul. Mostowej (Tilto) 29 m. 20. Władze sowieckie aresztowały go 16 XII 1946 roku. Akt oskarżenia, podpisany 28 III 1947 roku przez zastępcę ministra bezpieczeństwa państwowego Litewskiej Republiki Socjalistycznej, pułkownika Lesnowa, zarzucał mu, iż: „był wrogo nastawiony do panującego w ZSRR ustroju, w latach 1945-1946, do chwili aresztowania, utrzymywał przestępczy związek z jednym z kierowników polskiej, nacjonalistycznej działalności i agentem Watykanu, byłym biskupem diecezji wileńskiej, Jałbrzykowskim, który wyjechał do Polski, a z którym brał czynny udział w organizowaniu duchowieństwa katolickiego, pozostającego na Litwie, w celu podtrzymania działalności polskiego nacjonalistycznego podziemia przeciwko władzy sowieckiej”. Oskarżano także, że „w sierpniu i wrześniu 1944 w swoim otoczeniu i mieszkaniu prywatnym w Wilnie wypowiadał oszczerstwa na temat polityki WKP(b) i Sowieckiej Władzy (...) i systematycznie w polskim środowisku prowadził antysowiecką agitację”. Po zakończeniu śledztwa Kolegium Specjalne przy Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego Związku Radzieckiego przesłało sprawę ks. Ellerta do Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego Republiki Litewskiej w celu jego dopełnienia. Tu stwierdzono brak dostatecznych dowodów winy, polecono oskarżonego zwolnić i sprawę umorzyć.

Po wyjściu z więzienia ks. Ellert pracował w katedrze wileńskiej, a po jej zamknięciu w 1953 roku przez władze sowieckie, pracował w kościele Świętego Ducha. Podobno dzięki jego staraniom kościół ten został przeznaczony dla potrzeb religijnych Polaków i nabożeństwa odprawiały się w nim w języku polskim. Starał się o otwarcie zamkniętej katedry. Próbował też uzyskać zgodę władz sowieckich na przyjmowanie do Seminarium Duchownego w Kownie kandydatów do kapłaństwa z Białorusi. Niestety, starania te nie dały pozytywnego rezultatu. Dzięki jego inicjatywie i funduszom na początku lat pięćdziesiątych wysyłano paczki żywnościowe księżom katolickim przebywającym w łagrach sowieckich. Prowadził też konspiracyjne duszpasterstwo dla osób, które ze względu na swoje stanowiska, nie mogły publicznie uczestniczyć w życiu Kościoła bez narażenia się na represje. Zmarł w Wilnie 13 IX 1962 roku i pochowany został na cmentarzu Rossa przy kaplicy.

ks. Tadeusz Krahel