lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
LIPIEC 2008
nr 7/2008

Ksiądz Krzysztof Czybir (Kristupas Čibiras)

Ksiądz Krzysztof Czybir (Kristupas Čibiras)Jednym z głównych działaczy litewskich z kręgów duchowieństwa wileńskiego był ks. Krzysztof Czybir, po litewsku Kristupas Čibiras. Zginął on w czasie bombardowania Wilna w 1942 r.

Urodził się 14 XII 1888 r. w Radejkiszkach w parafii Nowe Daugieliszki w powiecie święciańskim. Jego rodzice, Justyn i Józefa z Miłoszów, prowadzili gospodarstwo rolne. Krzysztof uczył się najpierw w rosyjskiej szkole w Daugieliszkach, potem dokształcał się prywatnie i w 1907 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Wilnie. W 1911 r. skierowano do na dalsze studia w Akademii Duchownej w Petersburgu, którą ukończył w 1915 r. ze stopniem magistra teologii. Święcenia kapłańskie przyjął 31 V 1914 r. w Petersburgu z rąk abpa Jana Cieplaka.

Po powrocie do diecezji w 1915 r. otrzymał nominację na wikariusza parafii św.św. Apostołów Piotra i Pawła na Antokolu. W 1917 r. został prefektem Gimnazjum Litewskiego w Wilnie, a w 1924 – proboszczem litewskiej parafii św. Mikołaja. Był także prefektem w szkołach litewskich, przez jakiś czas – od 1926 r. – kierownikiem Seminarium Nauczycielskiego. Działał w różnych organizacjach litewskich. Po śmierci ks. Piotra Kraujalisa w 1933 r. przez wiele lat przewodniczył Litewskiemu Towarzystwu Oświatowemu „Rytas”, był także wiceprzewodniczącym Tymczasowego Litewskiego Komitetu w Wilnie.

Był zaangażowany w wydawanie i redagowanie litewskich czasopism. Pisywał do nich artykuły. Gdy władze polskie w końcu 1919 r. zamknęły czasopismo litewskie „Aušra”, ks. Czybiras w styczniu 1920 r. zaczął redagować i wydawać czasopismo „Vilniaus Garsas” (Wileński Dźwięk). Było to czasopismo polityczno-społeczne. Wydawał je do lipca 1921 r. Trzeba przyznać, że stosunki polsko-litewskie w tym czasie były bardzo trudne i na tej płaszczyźnie było wiele spięć. Ksiądz Czybiras był rzecznikiem spraw litewskich. W marcu 1939 r. zaczął wydawać czasopismo „Jaunimo Rytojaus” (Jutro Młodzieży).

Po wybuchu drugiej wojny światowej ks. Czybiras nadal był proboszczem litewskiej parafii św. Mikołaja, która w 1939 r. liczyła ponad 1600 wiernych. Po przejęciu Wilna przez Litwinów ich liczba bardzo szybko zaczęła się zwiększać. Wprowadzono wówczas nabożeństwa litewskie do innych kościołów miasta. Sytuacja była bardzo skomplikowana i trudno ją tu omawiać. W 1940 r. Litwę zajęli sowieci. W tym też roku Stolica Apostolska mianowała biskupa pomocniczego dla abpa Romualda Jałbrzykowskiego, Metropolity Wileńskiego. Został nim abp Mieczysław Reinys, Litwin, który zamieszkał na plebanii parafii św. Mikołaja, a więc u ks. Czybirasa. Arcybiskup Reinys otrzymał uprawnienia administratora apostolskiego na wypadek, gdyby Archidiecezja Wileńska zawakowała. Taka sytuacja stała się faktem w czasie okupacji niemieckiej. W dniu 22 III 1942 r. gestapo wywiozło z Wilna Arcybiskupa Jałbrzykowskiego i kanclerza Kurii Arcybiskupiej, ks. Adama Sawickiego, do klasztoru Księży Marianów w Mariampolu. Byli tam internowani do końca okupacji niemieckiej. Tymczasem w nocy z 22 na 23 III 1943 r. miał miejsce nalot samolotów sowieckich na Wilno i jedna z bomb trafiła w plebanię parafii św. Mikołaja. Od tej bomby 23 marca zginął ks. Krzysztof Czybiras, a abp Reinys i ks. Wincenty Taszkun zostali ranni. Ten ostatni pod wrażeniem śmierci ks. Czybirasa oraz odniesionych ran przez siebie i abpa Reinysa, w szpitalu przy kościele św. Jakuba, miał powiedzieć do pielęgniarki: „To bombardowanie Wilna i śmierć ks. Czybirasa to kara Boża za nasze knowania”. Wszystko wskazuje na to, że pewne czynniki litewskie pertraktowały z Niemcami w sprawie zamknięcia Seminarium Duchownego w Wilnie, a może i w sprawie odsunięcia od władzy Arcybiskupa Jałbrzykowskiego. Te sprawy jednak wymagają pogłębionych badań.

Ksiądz Czybiras został pochowany na Rossie w pobliżu mogiły znanego działacza litewskiego, dra Jana Basanowicza.

ks. Tadeusz Krahel