lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
CZERWIEC 2008
nr 6/2008

100-lecie Ołtarza Matki Bożej Częstochowskiej w białostockiej farze

Po ponad stu latach niewoli, ciemiężenia narodu pod zaborem rosyjskim, po ponad 40 latach represji i ucisku religijnego i narodowego po Powstaniu Styczniowym, w 1905 r. został ogłoszony ukaz o tolerancji religijnej.

Parafianie białostockiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, którzy od wielu lat bezskutecznie starali się u władz rosyjskich o uzyskanie pozwolenia na budowę większej świątyni w końcu w 1905 r. rozpoczęli „rozbudowę” małego białego kościółka. Odczuwali wielką satysfakcję i radość z powodu rozpoczęcia budowy nowej neogotyckiej świątyni.

Za ten dar, korzystając z wolności religijnej, na czele ze swym kapłanem ks. Julianem Dudzińskim, wikariuszem parafii farnej, 20 maja (2 czerwca) 1906 r. wyruszyli z pielgrzymką do Częstochowy. W liczbie 4 tys. wiernych udali się na Jasną Górę trzema specjalnymi pociągami. Chcąc upamiętnić swój pobyt na Jasnej Górze i zawierzyć przyszłość Kościoła w Białymstoku Matce Bożej pielgrzymi z własnych składek nabyli kopię cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. Z inicjatywy Aleksandra Zalewskiego i Józefa Chodorowskiego na Jasnej Górze pątnicy dokonali zakupu Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Kopia została poświęcona w kaplicy na Jasnej Górze przez paulina o. Piusa Przeździeckiego. Obraz został „otarty” o Cudowny Obraz Matki Bożej Jasnogórskiej Królowej Polski.

Po powrocie pielgrzymów do Białegostoku Obraz został procesyjnie przeniesiony z dworca kolejowego do białostockiej fary. Po kilku tygodniach zawisł w tymczasowo wybudowanym prowizorycznym ołtarzu bocznym. Z biegiem czasu ks. Dudziński powziął myśl wzniesienia stałego ołtarza dla tak drogocennej pamiątki. Powstał Komitet Budowy Ołtarza Matki Boskiej Częstochowskiej złożony z włościan fabrycznych i mieszkańców miasta – parafian parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, który z ks. Dudzińskim – prezesem Komitetu, dnia 5 (18) listopada odbył pierwsze spotkanie w kwestii budowy ołtarza.

Może warto wspomnieć nazwiska tych, którzy tworzyli ten Komitet i którzy wspierali budowę tego ołtarza. Przecież dla niektórych z nas mogą to być nasi przodkowie: Józef Remiński, Józef Chodorowski, Jan Łapiński, Franciszek Henelt, Antoni Znajewski, Wilhelm Rudnik, Adolf Welter, Ambroży Arciszewski, Antoni Minkiewicz, Piotr Ciechoński, Wojciech Hermanowski, Lucjan Rozwadowski, Jan Konik, Jan Lassota, Władysław Biniszewski, Kazimierz Kwieciński, Józef Busłowski, Michał Karolczuk, Aleksander Sawicki z Zawad, Jan Siedlecki z Białostoczku, Andrzej Sosnowski z Bagnówki, Jan Sosnowski z Pieczurek, Antoni Kuryłowicz ze Starosielc, Józef Zdanowicz ze Skorup, Michał Dołkin z Sobolewa, Michał Lisowski z Kurian, Józef Łukjan z Zaścianek, Aleksander Zaleski – sekretarz i ks. Julian Dudziński – prezes.

Członkowie Komitetu postanowili zbierać ofiary na budowę ołtarza poświęconego Królowej Polski. Parafianie szybko i bardzo hojnie wsparli materialnie wznoszenie Ołtarza. Były też ofiary od osób innych wyznań. Plan ołtarza wykonany został przez inż. Józefa Piusa Dziekońskiego w Warszawie. Wykonanie, ustawienie mensy i nastawy zlecono renomowanej firmie Józefa Szpetkowskiego z Warszawy.

W 1907 r. rozpoczęto prace przy wznoszeniu bocznego ołtarza w białostockiej farze. Pierwszą cegiełkę pod nowy ołtarz położył budowniczy fary i dziekan białostocki ks. Wilhelm Szwarc, drugą ks. Julian Dudziński – inicjator całego przedsięwzięcia. Ołtarz został ustawiony i wykończony do dnia 30 kwietnia (13 maja) 1908 r. i tegoż samego dnia ustawiono w nim Kupię Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej.

Dnia 3 maja 1908 r., po wieczornych nieszporach ks. W. Szwarc, w towarzystwie ks. Dudzińskiego i członków Komitetu, wykonawcy planu Mieczysława i Józefa Szpetkowskich, udał się przed nowo wzniesiony ołtarz. Odsłonił go i poświęcił.

Oczom wiernym ukazał się przepiękny ołtarz. Konstrukcja ołtarza została zbudowana z drewna, a jego zewnętrzną powłokę stanowiła masa mozaikowa, która w ostatecznym efekcie przypominała barokową marmoryzację. Ołtarz ukazywał bogatą strukturę architektoniczną w stylu neogotyckim. Jego ogólny charakter przypominał przekrój świątyni gotyckiej, z wyodrębnioną nawą główną i dwiema nawami bocznymi. Strukturę tę dopełniał strzelisty dwuspadowy dach, dwie ażurowe wieżyczki nad nawami bocznymi i uskokowe przypory boczne. Powierzchnię ołtarza, rozbudowaną przestrzennie, uzupełniało bogactwo precyzyjnych detali architektonicznych. Uwagę zwracała trójpoziomowa nastawa. Ozdobnie prezentował się drugi poziom nastawy z arkadkami, a wyjątkowo plastycznie pod względem przestrzennym i snycerskim została opracowana trzecia kondygnacja, w której w centralnej arkadzie umieszczono obraz Jasnogórskiej Pani. Po bokach znalazły się figury św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus i św. Łukasza, a pod strzelistymi baldachimami – adorujących aniołów. Ponad obrazem Matki Boskiej kompozycję zamykała figura Chrystusa, umieszczona w niszy, w asyście dwóch aniołów. Rzeźby Chrystusa, św. Józefa i św. Łukasza w stylistyce nawiązywały do przedstawień gotyckich, natomiast figury aniołów były bliskie ujęciom secesyjnym. Ołtarz posiadał wiele neogotyckich detali architektonicznych. Znalazł się w nim również obraz zasłaniający główny wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej. Podnoszony obraz, ze sceną Przemienienia Pańskiego, ofiarowali małżonkowie Marceli i Ewa Ramlowie.

I po raz pierwszy 3 maja 1908 r. przed ołtarzem Matki Boskiej Częstochowskiej w białostockiej farze została odmówiona Litania Loretańska.

Dzień później, 4 maja 1908 r., o godz. 9.00 ks. Julian Dudziński odprawił pierwszą Mszę Świętą przy nowo zbudowanym ołtarzu – w intencji wszystkich ofiarodawców i dobrodziejów. Po Mszy Świętej ks. kan. St. Jasiński z Wilna, zaproszony specjalnie na tę uroczystość, wygłosił naukę stosowną do uroczystości odsłonięcia i poświęcenia ołtarza.

Znamy też kosztorys całego ołtarza, który wyniósł 9 730 rubli. Budowa ołtarza kosztowała parafian 7 500 rubli, zaś sam plan ołtarza 50 rubli. Elementy wyposażenia ołtarza i dekoracyjne kosztowały kolejnych 864 rubli (lichtarze – 656 rubli, krzyż – 165 rubli, metalowe kwiaty – 134 rubli). Kopia Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej zakupiona na Jasnej Górze kosztowała 400 rubli, zaś obraz Przemienienia Pańskiego 150 rubli. Warto też wspomnieć tych dobrodziejów, którzy własnymi ofiarami wsparli budowę i wyposażenie ołtarza. Żyrandole do kaplicy ufundował związek stolarzy. Kosztowały ich one 333 ruble. Kwiaty do ołtarza ufundowała Maria Klimowicz, wieczna lampka była ofiarą mieszkańców wsi Bagnówka, zaś krzyż pochodził od pracowników monopolu. Firma Szpetkowskiego wykonała jeszcze gipsową figurę Matki Boskiej Łaskawej, za sumę 120 rubli.

Dnia 3 maja 2008 r., w setną rocznicę poświęcenia i odsłonięcia ołtarza, abp Stanisław Szymecki dokonał poświęcenia odrestaurowanego ołtarza. Kopia Cudownego Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej Królowej Polski, dzięki trosce proboszcza i dziekana białostockiej katedry ks. prałata Antoniego Lićwinki i wysiłkowi wszystkich parafian, znalazła swe honorowe miejsce w białostockiej archikatedrze.

ks. Adam Szot