lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
MARZEC 2008
nr 3/2008

Biskup Władysław Suszyński

Bp Władysław SuszyńskiW tym roku wypada 40-ta rocznica śmierci biskupa Władysława Suszyńskiego, administratora apostolskiego Archidiecezji w Białymstoku, długoletniego rektora Seminarium Duchownego w Białymstoku, wychowawcy wielu pokoleń kapłanów w Wilnie (od 1928) i w Białymstoku. Jest to szczególna okazja, aby postać tego pasterza, uczonego i wychowawcy przypomnieć.

Urodził się on 22 I 1898 w Janowie w powiecie sokólskim. Był drugim z sześciorga dzieci Aleksandra (zm. 1922) i Julii z Solników (zm. 1923). Czworo zmarło w dzieciństwie, przy życiu został Władysław i młodsza od niego siostra. Rodzice byli rolnikami; ojciec dorabiał jeszcze zajmując się rymarstwem. Uczył się najpierw w szkole w Janowie, następnie w „gorodzkom ucziliszcze” w Sokółce i cztery lata w gimnazjum w Grodnie. W 1916 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Wilnie. Dnia 26 V 1921 przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa wileńskiego Jerzego Matulewicza. Następnie przez dwa lata studiował teologię na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i po uzyskaniu licencjatu z teologii fundamentalnej w 1923 wyjechał na studia filozoficzno-teologiczne na uniwersytecie w Paryżu. Na Sorbonie studiował filozofię i w 1927 obronił pracę doktorską na temat „Idei Boga u Kartezjusza w świetle tomizmu”, napisaną pod kierunkiem znanego tomisty Jakuba Maritaine`a. Studiując w Paryżu udzielał się w duszpasterstwie wśród Polaków w diecezji Bourges i Cambrai.

Po studiach udał się do Wenecji dla podreperowania zdrowia. Pismem z 27 VIII 1927 prosił Kurię Arcybiskupią o przedłużenie na cztery tygodnie pobytu na letnisku w Wenecji, gdyż „żyjąc przez cztery lata w Paryżu z osiemdziesięciozłotowej pensji, przesyłanej przez Prześwietną Kurię Arcybiskupią, nadwerężyłem swoje zdrowie”. Kuria uczyniła zadość jego prośbie. Po kuracji wrócił do diecezji i zgodnie z nominacją z 16 sierpnia udał się do Jazna, aby objąć stanowisko prefekta szkół i rektora kościoła. Jazno było miejscowością gminną, położoną około 250 km na północny wschód od Wilna, tuż przy granicy sowieckiej. W 1927 r. pobudowano tam kościół, który obsługiwali duszpasterze z Dzisny. W zamysłach abpa Romualda Jałbrzykowskiego było utworzenie w przyszłości w Jaznie parafii. Ksiądz Suszyński był pierwszym naznaczonym tam duszpasterzem i znalazł się w trudnej sytuacji materialnej. Nie miał etatu szkolnego, posługi parafialne (śluby i pogrzeby) sprawował proboszcz z Dzisny, a intencji mszalnych miał w miesiącu tylko dwie – trzy. Dlatego zwrócił się do Kurii z pismem (2 XII 1927) o podjęcie starań w Kuratorium Okręgu Szkolnego w Wilnie o stworzenie etatu dla prefekta szkół w gminie Jazno lub przyznanie miesięcznej pensji.

Wielu uważało, że wysyłając paryskiego doktora ks. Suszyńskiego na taką placówkę abp Jałbrzykowski poddał go specyficznej próbie, którą jednak przeszedł pozytywnie. W roku następnym bowiem ściągnął go do Wilna mianując osobistym sekretarzem i profesorem Seminarium Duchownego (10 VIII 1928), a 15 grudnia tego roku naznaczył też prefektem seminarium. Ustanowił również moderatorem Sodalicji Mariańskiej Pań w Wilnie, z którego to stanowiska zwolnił 16 XII 1930. W roku następnym (6 VIII) mianował wicerektorem Seminarium Duchownego. Jednocześnie (od 1929) jako zastępca profesora miał wykłady na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego. Wykładał przedmioty filozoficzne: teodyceę, kosmologię, historię filozofii oraz prowadził seminarium z filozofii chrześcijańskiej. Ksiądz Suszyński łączył zajęcia dydaktyczne na uniwersytecie i w seminarium z obowiązkami wychowawczymi. Przygotowywał też rozprawę habilitacyjną. Nominacją z 28 VIII 1940 został odznaczony godnością kanonika gremialnego Kapituły Bazyliki Metropolitalnej Wileńskiej.

Po wybuchu II wojny światowej ks. Suszyński nadal pracował w seminarium, które przeżywało w tym czasie bardzo ciężkie chwile. Po zajęciu Wilna przez sowietów nakazano likwidację uczelni. Odwołania spowodowały, że pozostawiono na razie seminarium w spokoju i przetrwało ono do okupacji niemieckiej. W dniu 3 III 1942 r. razem z innymi profesorami i alumnami ks. Suszyński został aresztowany przez Niemców i umieszczony w więzieniu na Łukiszkach. Stąd wywieziony został 19 III 1942 do miejsca internowania w Wiłkowyszkach, a następnie od 17 X 1942 r. przebywał w obozie pracy w Szałtupiu na Litwie, skąd 31 III 1943 został zwolniony. Wrócił do Wilna, lecz po jakimś czasie musiał stąd wyjechać i ukrywać się. Trudno powiedzieć w jakich parafiach wówczas przebywał. Nie było go w Wilnie, gdy w jesieni 1944 znowu rozpoczynało pracę Wileńskie Seminarium Duchowne. Do rodzinnego Janowa wrócił ze Związku Sowieckiego dopiero 16 V 1945 i tam przez jakiś czas odpoczywał po trudach wojny i okupacji. 1 VIII 1945 otrzymał od abpa Jałbrzykowskiego, wydalonego przez NKWD z Wilna do Białegostoku, nominację na profesora Seminarium Duchownego i wiceoficjała Sądu Arcybiskupiego w Białymstoku. Arcybiskup Jałbrzykowski w Białymstoku zorganizował Kurię i Sąd Arcybiskupi. Tu też działało już od 5 V 1945 r. Wileńskie Seminarium Duchowne, którego rektorem ks. Suszyński został w 1946 r., po nominacji poprzednika, ks. prof. Ignacego Świrskiego, na biskupa diecezji siedleckiej. W roku następnym został także oficjałem sądu. W seminarium wykładał przedmioty filozoficzne oraz prawo kanoniczne, po jakimś czasie – tylko prawo kanoniczne.

Bp Władysław SuszyńskiRazem z seminarium przez kilka lat działał w Białymstoku Wydział Teologiczny Uniwersytetu Stefana Batorego. Tu ks. Suszyński figurował jako zastępca profesora. Przed wojną był już bliski finalizacji pracy habilitacyjnej pt. „Idea Boga w myśli M. Schelera”. Po uwięzieniu jednak w 1942 rękopis pracy i cały księgozbiór zostały zniszczone przez Niemców. W nowych warunkach, mimo wielkich trudności, w jakich działało seminarium i wydział, zabrał się do pracy naukowej. Dnia 22 VI 1946 przeprowadził przewód habilitacyjny na Wydziale Teologicznym w Białymstoku na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy „Idea Boga w filozoficznym rozwoju św. Augustyna”. Ministerstwo oświaty nie uznało tego przewodu z powodu zastrzeżeń władz do tego Wydziału. Dlatego w czerwcu następnego roku powtórzył kolokwium habilitacyjne na Wydziale Teologicznym w Warszawie. Wszystko wskazuje na to, że i tej habilitacji mu nie uznano.

Dnia 19 I 1948 papież Pius XII mianował ks. Suszyńskiego biskupem pomocniczym abpa Romualda Jałbrzykowskiego jako biskupa tytularnego Taborry. Sakrę biskupią przyjął w farze białostockiej z rąk kard. Augusta Hlonda, prymasa Polski w dniu 9 V 1948 r. Współkonsekratorami byli abp Jałbrzykowski i biskup łomżyński Stanisław Łukomski. Jako biskup pomocniczy pozostał nadal rektorem seminarium i oficjałem sądu. Po śmierci abpa Jałbrzykowskiego 19 VI 1955 r. Kapituła Wileńskiej Bazyliki Metropolitalnej w Białymstoku wybrała bpa Suszyńskiego wikariuszem kapitulnym Archidiecezji w Białymstoku. Ponieważ po przeszło miesięcznym oczekiwaniu odpowiedzi władz państwowych uznającej wybór nadal jej nie było, zrezygnował z rządów „dla dobra archidiecezji”, którą odtąd jako wikariusz kapitulny rządził ks. prałat Adam Sawicki, od 1963 jako biskup, administrator apostolski.

Biskup Suszyński i przy abp. Jałbrzykowskim i przy prałacie Sawickim spełniał obowiązki pontyfikalne, bierzmował i wizytował parafie. Bronił Niższego Seminarium Duchownego w Różanymstoku przed likwidacją, a potem Seminarium Duchownego w Białymstoku, które w 1961 zostało eksmitowane z lokalu przy ul. Słonimskiej 8 i przeniesione do jeszcze gorszych warunków lokalowych przy ul. Warszawskiej 46 i Orzeszkowej 5. W czasie trwania Soboru Watykańskiego II władze państwowe nie udzieliły pozwolenia na wyjazd na żadną sesję soboru.

Po śmierci bpa Sawickiego w dniu 21 V 1968 kapituła wybrała bpa Suszyńskiego wikariuszem kapitulnym Archidiecezji, a 6 lipca tegoż roku Stolica Apostolska mianowała administratorem apostolskim tej części Archidiecezji Wileńskiej, która znajdowała się w granicach Polski. Wtedy bp Suszyński zamianował rektorem seminarium ks. Antoniego Cichońskiego, oficjałem sądu ks. Lucjana Namiota, a sam oddał się zarządowi diecezji. Cieszył się wielkim autorytetem i szacunkiem u kapłanów i wiernych. Rządził jednak krótko. Uczestnicząc 20 X 1968 r. w jubileuszu 50-lecia KUL-u przeziębił się i będąc chorym wziął udział w sesji Episkopatu Polski w Warszawie. Dnia 24 października kapelan, ks. Henryk Glinko, zgodnie z zaleceniem lekarza, zawiózł chorego biskupa do Szpitala Sióstr Elżbietanek, gdzie rozpoznano stan przedzawałowy. Przez trzy dni walczył z chorobą. Umarł w niedzielę – w uroczystość Chrystusa Króla – 27 X 1968 r. o godz. 12.45. Uroczystościom pogrzebowym w prokatedrze białostockiej przewodniczył prymas Polski kard. Stefan Wyszyński. Pochowany został w grobowcu przy starym kościele farnym obok katedry.

ks. Tadeusz Krahel