lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
STYCZEŃ 2008
nr 1/2008

Współpraca rodziny i szkoły

Rodzina i szkoła to dwa ważne środowiska wychowawcze dziecka mające decydujący wpływ na prawidłowy jego rozwój. Współdziałanie nauczycieli i rodziców jest jednym z istotnych czynników prawidłowego procesu wychowawczego. Wpływa zarówno na ich postępy w nauce, jak i w zachowaniu. Daje też szanse ciągłego doskonalenia się nauczycieli i rodziców jako wychowawców odpowiedzialnych za wielostronny rozwój dzieci i młodzieży.

Na obecnym etapie rozwoju kultury i społeczeństwa ani szkoła, ani rodzina nie mogą spełniać swych funkcji bez ścisłego współdziałania, to znaczy bez systematycznej i zorganizowanej współpracy domu i szkoły. Efektywność pracy wychowawczej zależy w znacznym stopniu od form i metod współdziałania.

Współdziałanie wychowawcy klasy i rodziców jest rozumiane zwykle jako wykonywanie przez nich wspólnych działań służących dobru i pomyślności poszczególnych uczniów i ogółu klasy. W praktyce szkolnej obejmuje ono działania wychowawcy z rodzicami dotyczące nauki dziecka, kształcenia określonych umiejętności, postaw, zdobywania wiedzy, wzajemną wymianę informacji o dziecku oraz zaangażowanie rodziców w życiu klasy i szkoły.

Aby takie współdziałania były w ogóle możliwe, muszą być przestrzegane określone zasady współpracy: – pozytywnej motywacji (dobrowolny i chętny udział); – partnerstwa – postulująca równorzędne prawa i obowiązki wychowawcy i rodziców (przy czym rodzina powinna być zawsze przed szkołą, bo jej prawo do wychowania wypływa z prawa naturalnego, czyli z samego faktu przekazania życia; – wielostronnego przepływu informacji – zakładająca konieczność uruchomienia różnych źródeł porozumienia między nauczycielem a rodzicami; – jedności oddziaływań – przypominająca o konieczności realizowania przez szkołę i rodzinę zgodnych ze sobą celów wychowania; – aktywnej i systematycznej współpracy – uwydatniająca potrzebę czynnego i stałego zaangażowania wychowawcy klasy i rodziców w wykonywaniu poszczególnych działań w ramach współpracy nie wykluczającą jednak różnego stopnia zaangażowania i systematyczności.

Współpraca szkoły z rodzicami przybiera różne formy. Najogólniej można je podzielić na: – zbiorowe (m.in.: wywiadówki, spotkania towarzyskie, okolicznościowe, spotkania z ekspertem) oraz – indywidualne (m.in.: konsultacje pedagogiczne, wizyty domowe, dzienniczek ucznia, listy do rodziców, kartki z ocenami, rozmowy telefoniczne)

Nieraz współpraca szkoły z rodzicami napotyka trudności, o czym wie z pewnością każdy nauczyciel oraz rodzice. Przyczyn trudności należy upatrywać w: – niedostatecznym przygotowaniu nauczycieli (braku treningów dla nauczycieli kształtujących postawy otwarte na rodziców oraz zapoznających z efektywnymi formami współpracy z rodzicami); – psychologicznym i społecznym dystansie między nauczycielem a rodzicami, gdyż nauczyciele mają nieraz duże trudności w traktowaniu rodziców jak partnerów; – nierealistycznych wymaganiach i oczekiwaniach, co dotyczy zarówno nauczycieli i rodziców wobec siebie, jaki i każdego z nich wobec dziecka.

Wina jednak nie leży jedynie po stronie nauczycieli. Często, mimo ich wysiłków, napotykają na niechętnych do współpracy rodziców, którzy przyjmują różne postawy wobec szkoły. Można wyróżnić kilka takich postaw. Są rodzice: – obserwatorzy – postawa ta jest efektem wadliwej organizacji szkoły, kiedy to rodzice przyprowadzając dziecko do szkoły są gotowi zrobić bardzo dużo, aby ich dziecko czuło się bezpiecznie i dobrze się rozwijało, jednak nauczyciele wykorzystują chęci rodziców w bardzo małym stopniu, a najczęściej je tłumią; – walczący, którymi najczęściej stają się rodzice, którzy nie chcą być bierni, jednak nie umożliwia się im bycia aktywnym; – zasoby, którzy zwykle nie ingerują w życie szkoły, są jednak na każde jej życzenie, finansują ją, wykonują różne prace i pomagają nauczycielom; – uczniowie – uczestniczą w zebraniach organizowanych przez szkołę, przychodzą do nauczycieli po radę i oczekują wskazówek (są w szkole, ale tylko jako biorcy); reprezentujący innych, działacze – taka forma aktywności polega na tworzeniu grup przedstawicieli, a więc ogranicza ona aktywność wszystkich chętnych rodziców, natomiast jest dobra jedynie wtedy, jeżeli w szkole współistnieje model aktywności oparty na komunikacji; – wspierający, komunikujący się – jest tu możliwość kontaktu poszczególnych rodziców ze sobą oraz razem rodziców i nauczycieli dla osiągnięcia zamierzonych celów oraz rozwiązywania różnorodnych problemów. Charakterystyczną cechą takiej współpracy jest gotowość obu stron do wzajemnej pomocy, wymiany myśli i doświadczeń.

Właściwa współpraca szkoły z rodzicami polega na wspólnej organizacji wychowania. Warto zauważyć, że obecne warunki w szkolnictwie sprzyjają zmianom w orientacjach pedagogicznych rodziców i rozwojowi ich współuczestnictwa w procesie nauczania dzieci. Istnieje potrzeba większego zaangażowania się rodziców w sprawy wychowania w szkole, wzięcie współodpowiedzialności za ten proces. Rodzice powinni mieć rzeczywisty wpływ na to, w jaki sposób i z jakimi efektami odbywa się kształcenie, a zwłaszcza wychowanie ich dzieci w szkole.

ks. Adam Skreczko