lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
MAJ 2007
nr 5/2007

Teatr świętorochowy

W latach 1960-1971 w parafii św. Rocha w Białymstoku istniał amatorski teatr religijny. Jego założycielem był ks. Stanisław Sosnowski. W 1954 roku ukończył on białostockie seminarium duchowne i został wyświęcony na kapłana. Pełnił funkcję wikariusza w kilku parafiach na terenia diecezji.

Od pierwszych lat swej posługi kapłańskiej odkrył w sobie charyzmat głoszenia prawd ewangelicznych za pomocą słowa i obrazu. Już w drugim roku kapłaństwa został za nielegalne wystawianie jasełek pozbawiony stanowiska wikariusza w parafii Marianowo. Przez prawie rok nie mógł podjąć pracy duszpasterskiej w żadnej z parafii, gdyż nie otrzymywał na to zezwolenia władz państwowych. Na własną prośbę wyjechał do pracy na tzw. Ziemiach Odzyskanych, ale pod zarzutem usiłowania przekupienia Inspektora Wydziału Oświaty został aresztowany i osadzony w więzieniu w Gdańsku, w którym przebywał przez kilka miesięcy do czerwca 1960 roku. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do diecezji w Białymstoku. Jesienią 1960 roku podjął pracę jako wikariusz w parafii św. Rocha w Białymstoku, gdzie swe powołanie apostolskie odnalazł i rozwinął w przygotowywaniu i wystawianiu sztuk religijnych, nie tylko dla parafian.

Skupił wokół siebie grupę osób, nie tylko młodych, ale i w sile wieku, które stworzyły zespół aktorski przygotowujący przedstawienia o tematyce religijnej. Ówczesny proboszcz parafii św. Rocha ks. Adam Abramowicz popierał inicjatywy młodego księdza. Pozwolił nawet na rozbiórkę ścianek działowych w salkach, by je powiększyć na potrzeby rodzącego się teatru. Podobnie pozytywne podejście do obecności na terenia parafii amatorskiego teatru miał ks. Edward Kisiel, pełniący po śmierci ks. Abramowicza obowiązki proboszcza.

W sumie w salach kościoła św. Rocha w latach 1960-1971 odbyło się 269 występów teatralnych o charakterze religijnym, w które zaangażowane były zespoły amatorskie młodzieży i osób starszych. Misteria obejrzało ok. 70 tys. osób. Wystawiane były m. in. misteria - jasełka o Bożym Narodzeniu, których przedstawień było w sumie 120 (obejrzało je ok. 30 tys. osób), przedstawienie pt. „Św. Agnieszka” - 67 występów (21 tys. osób), „Św. Genowefa” - 69 występów (23 tys. widzów) i „Gdy umierał Zbawiciel” - 12 występów (5 tys. osób).

Działalność apostolska ks. Sosnowskiego nie ograniczała się tylko do wystawiania sztuk teatralnych, ale również do prezentacji filmów o tematyce religijnej. W epoce, gdy telewizor stawał się dopiero rarytasem i dobrem szczególnie upragnionym, filmy - i to w zdecydowanej większości produkcji zachodniej - były nie lada gratką. Wyświetlane były filmy religijne z taśm 16 mm, przeważnie produkcji włoskiej, np. „Syn Człowieczy”, „Golgota”, „Znak krzyża”, „Św. Marcin de Porres”, czy też filmy polskie: „Obrona Jasnej Góry z 1655 r.” i „Millenium”.

Filmy te wyświetlane były nie tylko w parafii św. Rocha, ale również w 50 kościołach na terenie Archidiecezji w Białymstoku (60 seansów), w 10 kościołach na terenie diecezji łomżyńskiej (16 seansów), w 8 kościołach diecezji drohiczyńskiej (13 seansów) i w 7 kościołach diecezji warmińskiej (12 seansów). W sumie odbyło się 120 seansów filmowych.

Tak szeroka i odważna działalność apostolska ks. Sosnowskiego i grupy teatralnej skupionej wokół jego osoby nie mogła ujść uwadze władz państwowych i służb bezpieczeństwa. Władze miejskie przez dłuższy okres patrzyły „przez palce” na działalność teatralną w parafii, ale nieraz wśród widzów byli pracownicy Służby Bezpieczeństwa.

W 1964 roku przedstawienie pt. „Św. Genowefa”, po 34 występach, zostało zawieszone przez Wydział Kultury Powiatowej Rady Narodowej w Białymstoku. Twórca teatru parafialnego został ukarany kolegium w wysokości 3500 zł grzywny. Wystawianie sztuki wznowiono jednak w 1968 roku. Grupa teatralna dała jeszcze 35 przedstawień sztuki „Św. Genowefa”.

Ale nie były to wszystkie szykany jakie stosowano wobec ks. Sosnowskiego. Za film o życiu Jezusa Chrystusa wyświetlony w parafii w Dojlidach i Pogorzałkach w 1967 roku na krótki okres aresztowano księdza, przeprowadzono rewizję w domu. Odbył się proces sądowy, na którym skazano kapłana na grzywnę 3500 zł lub 2 miesiące aresztu. Podobną karą obłożono księdza za wystawienie misterium pt. „Św. Agnieszka” w parafii w Pogorzałkach w 1970 roku. Ksiądz Sosnowski znów otrzymał grzywnę w wysokości 3500 zł.

W 1970 roku nastąpiła zmiana na stanowisku proboszcza parafii. Nowy proboszcz ks. Piotr Maziewski porządkując wszelkie formy działalności apostolskiej na terenie parafii podjął decyzję o podporządkowaniu działalności teatralnej grupy ks. Sosnowskiego rygorom i wymogom życia parafialnego. Ksiądz Sosnowski, posiadając dość trudny charakter, jak przystało na osobę o aspiracjach artystycznych, nie był skory do podporządkowania się władzy zwierzchniej. Na polecenie biskupa Henryka Gulbinowicza rozebrano urządzenia techniczne i teatralne w adoptowanej sali, zaś aktorzy zostali zmuszeni do przeniesienia się do mniejszej salki. W miesiącach wiosennych 1971 roku wystawiano sztuki na zewnątrz, na dziedzińcu kościoła św. Rocha. Przez pewien czas przedstawienia odbywały się jeszcze na terenie przyległym do ogrodzenia kościelnego. Od lipca 1971 roku zaprzestano działalności teatralnej na terenie parafii, na wyraźne żądanie księdza proboszcza.

Przedstawienia teatralne może nie miały zbyt wysokiego poziomu artystycznego, ale skierowane były przecież do odbiorców, którzy nie oczekiwali profesjonalnego poziomu od aktorów, członków amatorskiego teatru religijnego. Ale i wśród nich znalazły się osoby o wysokich uzdolnieniach aktorskich. Sztuki musiały być jednak na tyle interesujące, ciekawie zaaranżowane i zrealizowane skoro przyciągnęły dziesiątki tysięcy chętnych do ich obejrzenia, również spoza granic Białegostoku.

ks. Adam Szot

Może wśród czytelników „W Służbie Miłosierdzia” znajdą się aktorzy - członkowie grupy teatralnej ks. Sosnowskiego? Może zachowały się jakieś rekwizyty, teksty, scenariusze sztuk, zdjęcia z przedstawień? Za wszelkie informacje będę niezmiernie wdzięczny, proszę je przesyłać na adres: ks. Adam Szot, ul. Warszawska 46A/4, 15-077 Białystok

Od Redakcji: Ksiądz Stanisław Sosnowski wyjechał na misje do Brazylii, gdzie zmarł w roku 1988.