lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
SIERPIEŃ 2006
nr 8/2006

Ksiądz Antoni Lewosz, budowniczy kościołów

Ks. Antoni LewoszKsiądz Antoni Lewosz (wcześniej Leosz) urodził się 10 XI 1896 r. w Sokółce w rodzinie Jana i Zuzanny z domu Żywolewskiej. Ukończył siedem klas szkoły rosyjskiej w Sokółce i rok - jak napisał w swoim życiorysie - "w prywatnym studium polonistyki i łaciny". W 1914 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Wilnie. Przygotowania do kapłaństwa wypadły na lata I wojny światowej. Święcenia kapłańskie przyjął 30 V 1920 r. z rąk bpa Jerzego Matulewicza. Pierwszą placówką jego pracy była parafia farna w Grodnie, gdzie przez rok pracował jako wikariusz. Następnie został skierowany na studia teologiczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie uzyskał absolutorium i licencjat. Po studiach lubelskich jakiś czas był administratorem placówki duszpasterskiej w Przełomie koło Grodna. W latach 1925-1927 studiował filozofię na Angelicum w Rzymie i uzyskał stopień doktora. Wówczas też zapisał się do Charystów. Było to kapłańskie Stowarzyszenie Charystów Diecezji Włocławskiej, mające na celu pogłębienie życia wewnętrznego duchowieństwa i połączenie osobistej ascezy z pracą duszpasterską. Do tego stowarzyszenia należeli m.in. ks. Stefan Wyszyński, ks. Władysław Korniłowicz, ks. Franciszek Korszyński.

Po powrocie do kraju otrzymał nominację na wikariusza w parafii św. Jana w Wilnie oraz prefekta szkół powszechnych. Oprócz pracy parafialnej i szkolnej miał też inne obowiązki, jak np. kapelan 11 drużyny harcerskiej w Wilnie czy członek podsekcji kultu liturgicznego w Kurii Arcybiskupiej. W 1929 r. nie przyjął propozycji objęcia stanowiska profesora liturgiki i prefekta Seminarium Duchownego w Pińsku. Przyjął natomiast w 1932 r. nominację na proboszcza parafii Starosielce i od tego czasu aż do końca swego życia związał się z Białymstokiem.

W Starosielcach bardzo energicznie zabrał się do tworzenia stowarzyszeń i organizacji katolickich. Założył Krucjatę Eucharystyczną, Sodalicję Mariańską oraz w ramach Akcji Katolickiej wszystkie cztery stowarzyszenia: Katolickie Stowarzyszenie Mężczyzn, Kobiet, Młodzieży Męskiej i Młodzieży Żeńskiej. Poprzez Caritas starał się nieść pomoc najbiedniejszym w parafii. Był również kapelanem Przysposobienia Wojskowego. Jako duszpasterz widział potrzebę budowy kościoła i w 1933 r. powołał Komitet Budowy Kościoła i zaczął gromadzić materiały. Były dwa projekty lokalizacji świątyni, między Starosielcami i Klepaczami oraz w pobliżu istniejącej plebanii. Ostatecznie wybrano ten drugi. Mieszkańcy Klepacz bowiem po początkowym entuzjazmie stracili ochotę do wspierania tej budowy. W przygotowanie projektu zaangażowani byli dwaj architekci, inżynier Sosnowski z Grodna i architekt Leonard Matulewicz. Dnia 16 V 1938 r. założono fundamenty pod świątynię św. Andrzeja Boboli, a 18 września tego roku uroczyście wprowadzono relikwie świętego Patrona i Arcybiskup Romuald Jałbrzykowski poświęcił kamień węgielny. Niestety, wybuch wojny i okupacje przerwały budowę. Niemcy w ścianach budowanej świątyni urządzili warsztaty naprawcze, a wokół murów pobudowali bunkry przeciwlotnicze.

Ksiądz Lewosz za okupacji sowieckiej został wyrzucony z plebanii i zamieszkał przy ul. Korycińskiej u państwa Koleśników. Niemcy natomiast 5 I 1944 r. uwięzili go jako zakładnika razem z innymi mieszkańcami Starosielc. Zwolnili z więzienia białostockiego 3 V 1944 r. i zabronili powrotu do parafii i przebywania w okręgu białostockim. Wyjechał wówczas do Wilna i stąd wrócił do swojej parafii w początkach 1945 r., a 15 września objął parafię Dojlidy.

W nowej parafii palącą sprawą była budowa kościoła. Niektórzy chcieli rozbudowywać istniejący drewniany kościółek, natomiast nowy proboszcz rozpoczął starania o pozwolenie na budowę murowanej świątyni. Projekt wykonał białostocki architekt inżynier Stanisław Bukowski. W 1949 r. rozpoczęto budowę, a 28 VIII 1955 r. bp Władysław Suszyński pokonsekrował nowy kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, będący jednym z najpiękniejszych kościołów białostockich.

Ksiądz Lewosz proboszczem w Dojlidach był prawie 30 lat. Pełnił też wiele funkcji diecezjalnych. Od 1961 r. był dziekanem białostockim. Był także dyrektorem archidiecezjalnym Stowarzyszeń Dzieł Misyjnych, Krucjaty Eucharystycznej, prowizorem do spraw materialnych Seminarium Duchownego, należał do Archidiecezjalnej Rady do Spraw Liturgicznych, Muzyki Świętej i Sztuki Kościelnej, do Rady Diecezjalnej do Spraw Administracji Dóbr Kościelnych. W uznaniu zasług w 1973 r. bp Henryk Gulbinowicz obdarzył ks. Lewosza godnością kanonika honorowego bazyliki metropolitalnej. On też w lutym 1975 r. przyjął wcześniej złożoną rezygnację ze stanowiska proboszcza. Ksiądz Lewosz był wówczas ciężko chory. Zmarł 8 III 1975 r. i pochowany został przy krzyżu misyjnym obok kościoła parafialnego.

ks. Tadeusz Krahel