lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
WRZESIEŃ 2005
nr 9/2005

Konsekracje kościołów we wrześniu 1905 roku

W tym roku w Archidiecezji Białostockiej aż cztery parafie obchodzą stulecie konsekracji swoich świątyń. Są to: Dąbrowa Białostocka, Janów, Korycin i Suchowola. Wszystkie te konsekracje miały miejsce w czasie wizytacji pasterskiej dekanatu sokólskiego we wrześniu 1905 r. przez biskupa wileńskiego Edwarda Roppa. Ponadto w tym samym miesiącu poświęcono kościół w Białymstoku. Radość kapłanów i wiernych była wielka. Wszyscy bowiem zdawali sobie sprawę z tego, jak wielki wysiłek włożono w budowę tych wielkich i pięknych kościołów, a wcześniej - ile zmagań z władzami carskimi musiano stoczyć, aby uzyskać pozwolenie na budowę.

Na ziemiach pod zaborem rosyjskim już od 1835 r. obowiązywał zakaz budowania kościołów katolickich bez pozwolenia władz państwowych. Zakaz ten obostrzono jeszcze w następnych latach, a zwłaszcza po Powstaniu Styczniowym. Zakaz budowy kościołów, a także ich zabieranie i przeznaczanie na cerkwie prawosławne (Różanystok, Szudziałowo, Jałówka, Narewka), łączyło się z polityką rusyfikacyjną caratu. Pewne złagodzenie w tym względzie nastąpiło w 1895 r. Instancjami pozwalającymi na budowę byli: gubernator grodzieński, Naczelnik Zachodniego Kraju w Wilnie oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w Petersburgu. Nieraz trudną do przezwyciężenia była opinia hierarchy prawosławnego z Wilna lub Grodna. Trzeba było także uzyskać zatwierdzenie projektu i kosztorysu oraz zebrać odpowiednią sumę pieniędzy na budowę. Mimo tych trudności pod koniec XIX w. uzyskano pozwolenia na budowę kościołów w Dąbrowie, Janowie, Korycinie i Białymstoku, i nieco wcześniej - w Suchowoli.

Kościół w DąbrowieDąbrowa. W tej parafii w 1894 r. proboszczem został ks. Józef Fordon. Widząc stary i za mały dla liczącej ok. 10 000 wiernych parafii, rozpoczął starania o pozwolenie na budowę kościoła. Projekt świątyni wykonał architekt Wacław Chrościcki. Pozwolenie otrzymano w 1897 r. i w dniu 8 maja tego roku dziekan sokólski ks. Anzelm Noniewicz poświęcił kamień węgielny. Dzięki wielkiej ofiarności i zaangażowaniu parafian budowa szybko posuwała się naprzód. W dniu 21 IV 1902 r. niewykończony jeszcze kościół pośpiesznie poświęcił dziekan ks. Noniewicz, mimo iż tego dnia policja doręczyła zakaz poświęcania. Interwencja policji była skutkiem knowań prawosławnych mniszek z Różanegostoku, by władze carskie nowy kościół zabrały na cerkiew. Dlatego też ks. Fordon zorganizował parafian i następnej nocy rozebrano stary kościół. Nowy murowany kościół pod wezwaniem św. Stanisława pokonsekrował bp Ropp w dniu 4 września 1905 r.

Kościół w SuchowoliSuchowola. Tu znajdował się mały drewniany kościół z końca XVIII w. i był stanowczo za mały dla dużej parafii. Już od dłuższego czasu myślano o budowie nowej świątyni. Dopiero ksiądz proboszcz Antoni Szumowski rozpoczął w 1877 r. starania o pozwolenie na budowę nowego. Dość szybko, bo po dwóch latach uzyskano zgodę władz carskich. Projekt świątyni sporządził Jakub Fordon z Grodna, ojciec ks. Józefa Fordona, budowniczego kościoła w Dąbrowie. Prace budowlane zaczęto wiosną 1879 r. Rozpoczęte dzieło kontynuował następny proboszcz, ks. Władysław Kulesza, który też doprowadził do końca. Za jego czasów pracami budowlanymi kierował Romuald Samotyja Lenczewski. W dniu 25 VIII 1885 r. dokonano poświęcenia nowej świątyni i odprawiono pierwszą w nim Mszę Świętą. Konsekracja tej świątyni pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła miała miejsce dopiero po dwudziestu latach, w dniu 10 września 1905 r., w czasie wizytacji parafii przez bpa Roppa. Proboszczem był wówczas ks. Jan Zabłocki.

Kościół w KorycinieKorycin. Starania o pozwolenie na budowę nowego kościoła rozpoczął tu ksiądz proboszcz Bolesław Moczulski, zapewne w 1896 r. Projekt świątyni wykonał architekt Jan Hinz. Pozwolenie otrzymano w lutym 1899 r. i wiosną tego roku rozpoczęto budowę, a 14 września poświęcono kamień węgielny. Cegłę na budowę wyrabiano w cegielniach w Czarnymstoku, Krukowszczyźnie i Zagórzu. Podobnie jak w innych parafiach wierni bardzo ofiarnie wznosili swój kościół. Zostali jednak pozbawieni swego proboszcza, ks. Moczulskiego, gdyż władze carskie zesłały go w 1902 r. w głąb Rosji. Po nim kilka miesięcy kierował parafią ks. Jan Chomicki, a od grudnia 1902 r. proboszczem był ks. Zygmunt Czarkowski. On też dokończył budowę i za jego czasów w dniu 11 września 1905 r. bp Ropp pokonsekrował świątynię pod wezwaniem Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego.

Kościół w JanowieJanów. Tu również stary drewniany kościół był za mały dla ponadpięciotysięcznej parafii. Starania o pozwolenie na budowę murowanego kościoła rozpoczął w 1897 r. ksiądz proboszcz Ryszard Knobelsdorf, który później został zamordowany w Białymstoku w sierpniu 1920 r. Mimo iż władze ministerialne wyrażały w 1898 r. zgodę na budowę, to jednak gubernator grodzieński dopiero w roku następnym pozwolił na poświęcenie fundamentów pod kościół. W międzyczasie zaś skazał na zesłanie proboszcza, ks. Konobelsdorfa. Jego następcą został ks. Izydor Cybulski. Według ks. Stanisława Szyrokiego projekt kościoła sporządził architekt Józef Dziekoński, natomiast pracami budowlanymu kierował architekt Wacław Chrościcki z Grodna. Dzięki wielkiemu zaangażowaniu księdza proboszcza Cybulskiego i wiernych, w dniu 28 XI 1904 r. kościół był już gotowy i poświęcił go oficjał konsystorza wileńskiego ks. Wiktor Fronckiewicz. Natomiast uroczysta konsekracja miała miejsce w dniu 14 września 1905 r. Świątynię pod wezwaniem św. Jerzego konsekrował bp Ropp w czasie wizytacji pasterskiej.

ks. Tadeusz Krahel